Báo cáo mới cảnh báo các loài rong biển sẽ phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng cục bộ vào năm 2100 và kêu gọi hành động toàn cầu để bảo vệ các môi trường sống biển quan trọng này

Rong biển có vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người cũng như hệ sinh thái toàn cầu. Tuy nhiên, theo một báo cáo mới do Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở London chủ trì, nhiều loài rong biển có nguy cơ đối mặt với tình trạng tuyệt chủng trên diện rộng vào cuối thế kỷ này.
Báo cáo The State of the World’s Seaweeds, được công bố trong khuôn khổ chương trình nghiên cứu quốc tế GlobalSeaweed-SUPERSTAR, cho thấy biến đổi khí hậu, khai thác quá mức, ô nhiễm và sự xâm nhập của các loài ngoại lai đang tác động nghiêm trọng đến sự đa dạng và phân bố của rong biển. Những biến động này gây ra nhiều hệ lụy đối với sức khỏe đại dương và đời sống con người. Báo cáo đồng thời kêu gọi triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ các loài rong biển có giá trị.
Giáo sư Juliet Brodie, đồng tác giả của báo cáo, cho biết: “Một thế giới không có rong biển đồng nghĩa với sự suy giảm của các hoạt động sinh kế và an ninh lương thực toàn cầu như chúng ta từng biết.” Bà cũng nhấn mạnh: “Một thế giới nơi rong biển phát triển khỏe mạnh và bền vững sẽ mang lại hy vọng cho một tương lai tươi sáng hơn của hành tinh.”
Rong biển, bao gồm các nhóm tảo đỏ, tảo xanh và tảo nâu, tạo thành hệ sinh thái thực vật biển lớn nhất trên Trái đất với diện tích gần tương đương lãnh thổ Australia. Tuy nhiên, sự tồn tại của các hệ sinh thái này đang đối mặt với nhiều thách thức ngày càng nghiêm trọng. Mặc dù ngành nuôi trồng rong biển hiện đang tạo sinh kế cho hàng triệu người tại 56 quốc gia, chủ yếu ở khu vực châu Á, các quần thể rong biển tự nhiên lại chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và các hoạt động của con người.
Tiến sĩ Sophie Corrigan, chuyên gia tại Natural History Museum và là tác giả chính của báo cáo, nhận định rằng rong biển thường được xem là những “người hùng thầm lặng” của đại dương. Chúng hình thành nên một số hệ sinh thái biển lớn nhất hiện nay, giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì nguồn tài nguyên biển và hỗ trợ chức năng của nhiều môi trường sống khác. Rong biển còn góp phần kết nối các rạn san hô và giúp giảm tác động của sóng lên các hệ sinh thái này. Bên cạnh đó, nhiều ngành công nghiệp như thực phẩm, dược phẩm và mỹ phẩm cũng khai thác rong biển nhờ những đặc tính giá trị mà chúng mang lại.
Mặc dù có giá trị sinh thái và kinh tế to lớn, thế giới vẫn chưa có dữ liệu toàn cầu đầy đủ về tốc độ suy giảm môi trường sống của rong biển. Các nhà khoa học cảnh báo rằng nhiều loài rong biển có thể sẽ đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng cục bộ trên diện rộng, tức là biến mất khỏi một số khu vực cụ thể dù chưa tuyệt chủng hoàn toàn và có khả năng sẽ dịch chuyển dần về các vĩ độ cao hơn (phía bắc hoặc phía nam) vào năm 2100. Điều này sẽ dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học và độ bao phủ của rong biển trên toàn cầu.
Corrigan cho biết: “Bảo vệ tương lai của rong biển và nhận ra toàn bộ tiềm năng của rong biển và công dụng của chúng sẽ đòi hỏi một phong trào toàn cầu đoàn kết các chính phủ, nhà nghiên cứu, ngành công nghiệp, tổ chức từ thiện, người dân bản địa và cộng đồng địa phương trong việc bảo vệ rong biển”. “Báo cáo này là một bước quan trọng trong quá trình đó”.
Những phát hiện này sẽ cung cấp thông tin cho sáng kiến Seaweed Breakthrough – một bộ mục tiêu bảo tồn toàn cầu mới dành cho các chính phủ, nhà hoạch định chính sách, nông dân và cộng đồng địa phương. Sáng kiến này sẽ ra mắt tại Hội nghị Đại dương của Liên hợp quốc vào tháng 6 và nhằm mục đích thúc đẩy hành động phối hợp để bảo vệ hệ sinh thái rong biển.
Corrigan cho biết: “Trong khi sự quan tâm đến rừng tảo bẹ đang tăng lên một cách đúng đắn, thì các loài rong biển khác đã bị bỏ lại phía sau”. Đây là điều chúng tôi muốn thay đổi và chúng tôi hy vọng rằng tất cả các loài rong biển sẽ được hưởng lợi từ sáng kiến 30by30 của Khung Đa dạng sinh học Toàn cầu khi nhiều khu vực được bảo vệ hơn được tạo ra hoặc mở rộng trong những năm tới”.
Corrigan chia sẻ: “Việc bảo vệ tương lai của rong biển và khai thác toàn bộ tiềm năng cũng như giá trị của chúng đòi hỏi một nỗ lực toàn cầu, tập hợp sự chung tay của các chính phủ, giới nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức từ thiện, cộng đồng địa phương và người dân bản địa. Tất cả cần cùng nhau hành động để bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá này”. Ông nhấn mạnh: “Báo cáo lần này là một bước tiến quan trọng trong hành trình đó”.
Những kết quả nghiên cứu sẽ đóng vai trò định hướng cho sáng kiến Seaweed Breakthrough – một tập hợp các mục tiêu bảo tồn toàn cầu mới, dành cho chính phủ, nhà hoạch định chính sách, người nuôi trồng và cộng đồng địa phương. Sáng kiến này sẽ được công bố tại Hội nghị Đại dương của Liên Hợp Quốc vào tháng 6, với mục tiêu thúc đẩy sự phối hợp hành động nhằm bảo vệ các hệ sinh thái rong biển.
Corrigan cũng cho biết thêm: “Mặc dù rừng tảo bẹ đang thu hút được sự quan tâm ngày càng lớn, điều rất đáng mừng nhưng nhiều loài rong biển khác lại chưa được chú ý đúng mức”. Ông nói: “Chúng tôi muốn thay đổi điều đó và hy vọng rằng tất cả các loài rong biển sẽ được hưởng lợi từ sáng kiến 30by30 trong Khung Đa dạng sinh học Toàn cầu, khi ngày càng có nhiều khu bảo tồn được thành lập hoặc mở rộng trong tương lai gần”.
Theo Responsible Seafood Advocate
Biên dịch: Nguyễn Thị Quyên – Bình Minh Capital
Xem thêm:
- Ảnh Hưởng Của Mật Độ Thả Và Loại Rong Biển Làm Nơi Trú Ẩn Đến Tỷ Lệ Sống, Tăng Trưởng Và Năng Suất Của Cua Con (Scylla paramamosain)
- Phần 1: Ứng Dụng Rong Biển Đỏ Catenella repens Trong Việc Tạo Ra Sinh Kế Thay Thế Trong Bối Cảnh Nền Kinh Tế Xanh
- Nghiên cứu: Nuôi tôm với hàu và rong biển giúp cắt giảm lượng nitơ thải ra
English